Help, de psycholoog verzuipt!

//Help, de psycholoog verzuipt!

Help, de psycholoog verzuipt!

Synopsis

Staatssecretaris Blokhuis van Volksgezondheid Welzijn en Sport pleit voor een Geestelijke Gezondheidszorg (GGZ) waar ‘de mens centraal’ en ‘dicht bij de patiënt’ staat. Dat klinkt logisch, maar is helaas geen vanzelfsprekendheid. In dit boek krijgt de lezer een kijkje in de praktijk van psycholoog Frits Bosch, een pionier in zijn vak. Sinds 1980 heeft hij gewerkt in een vrijgevestigde groepspraktijk als ‘eerstelijnspsycholoog’. De lezer maakt kennis met markante mensen met psychische problemen die bij velen vertrouwd zullen overkomen. Bijna de helft van de Nederlandse bevolking (om precies te zijn 42,7% volgens studie Nemesis) krijgt ooit in zijn leven te maken met een psychische aandoening. Een bont gezelschap komt voorbij, mensen met depressies, angsten verslavingen, burn-outs, relatieproblemen, eenzaamheid, schulden, ouders die een kind kwijt raken  en noem maar op. De lezer krijgt een indruk hoe Frits deze mensen helpt. Hij zoekt bij iedere cliënt naar een passend hulpaanbod en vermijdt zo veel mogelijk het plakken van etiketten. Vaak maakt hij gebruik van minimale interventies die dikwijls verrassend eenvoudig en origineel waren Ook gebruikt hij regelmatig eigen ervaringen om mensen in beweging te zetten. Helaas kan hij niet iedereen helpen. Zo was hij van nabij betrokken bij een heftig gezinsdrama. Er waren ook cliënten die niet gemotiveerd waren of hij moest ze doorverwijzen naar de Specialistische GGZ omdat hun problemen te ingewikkeld waren om kortdurend te behandelen zoals bijvoorbeeld bij psychoses.

Niet alleen de tijdgeest- emancipatie, automatisering- had invloed op aangemelde problematiek van cliënten maar ook op de ruimte die de psycholoog kreeg van de zorgverzekeraars om  hen kunnen behandelen.

In dit boek wordt ook duidelijk hoeveel tegenwerking psychologen als Frits ondervinden. De toenmalige RIAGG’s zetten destijds hun hakken in het zand.

Zij wilden niet dat hulp van vrijgevestigde psychologen in het basispakket kwam. Toen dit in 2008 toch gebeurde kondigde oud-minister Schippers drie jaar later forse bezuinigingen aan in deze sector. Zorgverzekeraars en grote GGZ-instellingen maakten hem soms het leven zuur.

Frits heeft vanaf 1980 meegelopen in de opbouwfase van de vrijgevestigde eerstelijns-GGZ  en vanaf 2012 bij de protesten tegen de bezuinigingen in die sector.

Daar maakte hij niet altijd vrienden mee. Zo sommeerde een advocaat van een GGZ-instelling hem bijvoorbeeld om een twitterbericht te verwijderen.

En wat maar weinig mensen weten: mede dankzij Frits moest de echtgenoot van oud-minister Schippers zijn lucratieve baan (ggz-instellingen leren slim te declareren) uiteindelijk opgeven.

‘Het illustreert welk verwoestend spoor de ‘marktwerking’ in de GGZ heeft achtergelaten en is daarnaast een persoonlijk verslag van een psycholoog die vecht voor zijn beroepseer.’

‘Psychologie? Hoe kan je daar nou je geld mee verdienen? Je gaat het zelf maar uitzoeken, ik doe er niks meer aan.’ Mijn moeder was niet blij toen ik al na drie maanden wilde stoppen met mijn HTS-studie Weg -en waterbouw.”

‘We zitten in de zorg om te dienen, niet om te verdienen’ stelt vicepremier en minister van Volksgezondheid Hugo de Jonge. Maar wie moeten zich aangesproken voelen? Degenen die IN de zorg hun geld verdienen of AAN de zorg?’

‘Tegen CZ directeur Wim van der Meeren zou ik willen zeggen: `Psychologen hebben evenveel verstand van geld als zorgverzekeraars van psychologie!’

‘Drs F Rigter voorzitter van de koepel van de RIAGGs verklaart in januari 1989 in het Leids Dagblad: ‘Beeld van wachtlijst bij RIAGG is hardnekkig maar klopt niet ,als iemand acuut hulp nodig heeft staan wij desnoods binnen een uur op de stoep.

‘Seksuele problemen?’ Een oudere huisarts fronste zijn wenkbrauwen. ‘Zulke patiënten heb ik niet.’

‘Tussen 2009 en 2013 is de omzet van eerstelijnspsychologen gedaald van 99 miljoen tot 79 miljoen. In dezelfde periode is de omzet van de `niet gebudgetteerde GGZ’ gestegen van 65 miljoen naar 227 miljoen Euro.’

‘Toen mijn dochter Lara op school eens werd gevraagd wat voor werk ik doe zei ze: Mensen komen huilend bij hem naar binnen en komen lachend weer naar buiten.’

‘Een dakloze man vertelt mij waar in Haarlem warme luchtroosters en douches bij benzinestations zijn te vinden. In de zomer loopt hij te flaneren op de boulevard in Zandvoort met een trendy zwembroek en zonnebril.’

‘Jacobine loopt het podium af en de 10.000 demonstranten staren naar het grote scherm waarop mijn protestclip wordt afgespeeld.’

‘De POH-GGZ wijst naar het woord ‘geadviseerde vervolgstap’, glijdt met haar wijsvinger naar de onderkant van het scherm en tikt vervolgens een paar keer met haar nagel op ‘gespecialiseerde GGZ’.”

‘Ook ik heb weinig vertrouwen in het kartelgekonkel van Achmea, Parnassia, screeners, KOP-modellen en voorwaarts geïntegreerde GGZ met Italiaanse namen en ben druk in de weer op mijn I-pad om te zoeken naar voorbeelden van belangenverstrengeling.’

‘Het is een commercieel privaat initiatief dat in wezen een voortzetting is van Mirro, waarin ggz-instellingen en hun vooruitgeschoven posten (Parnassia, Indigo cs.) hun stempel op de ggz willen drukken.’ Quote LVVP over het Keurmerk Basis-GGZ .’

‘Sommige GGZ-instellingen geven VVV-bonnen weg voor ingevulde ROM-lijsten en er zijn ook gevallen van zorgverleners die hun patiënten vragen om nep-scores in te vullen.’

‘Van een BIG-geregistreerde psycholoog mag verwacht worden dat hij zelf wel weet of zijn interventies wetenschappelijk verantwoord zijn.’

‘Goede zorgverleners hebben ‘t vermogen om met verstand zowel de regels serieus te nemen als aan hun laars te lappen.’ zei Professor Andries Baart al in 2001.’

‘Om een betere behandelaar te worden is het belangrijk de behandeling steeds aan de patiënt aan te passen en niet andersom.’ schrijft collega Michiel Linssen.’

‘Het lijkt er ook op dat de vrijgevestigde psychologen in de basis-GGZ niet alleen moeten opboksen tegen de grootste zorgverzekeraar (Achmea) en GGZ-instellingen als Parnassia, Arkin en GGZ-Noord Holland Noord maar ook tegen een minister.’

‘De stem van de eerstelijnspsycholoog wordt langzaam gesmoord terwijl er voor zijn karaokeversie bij GGZ-instellingen driftig aan allerlei geldkranen wordt gedraaid!’

‘Mijn vertrouwen in het Ministerie van VWS is nu echt tot het nulpunt gedaald. Schippers predikt marktwerking en transparantie in de zorg maar maakt tegelijk allerlei een-tweetjes met haar `semi-wetenschappelijke hofhouding’ en GGZ-olifanten.’

‘Als een  olifant een tak van een acaciaboom grijpt waarop een mierenkolonie huist dan vallen de mieren de olifant direct aan. Zij dringen de slurf binnen en bijten. Zo kunnen een paar mieren er voor zorgen dat een hele kudde olifanten op de loop gaat!’

‘Dinsdag maakte Edith Schippers in Pauw bekend dat haar man ontslag had genomen bij P5COM. De druk werd te groot, voor het bedrijf vol idealisten, zei Schippers.’ (Bert Wagendorp in Volkskrant)’

‘Het is een mooi vak, maar we moeten bescheiden zijn. Wat de wetenschap ons leert is dat patiënten vooral veel baat hebben bij een goede relatie met hun behandelaar. Voor de rest is het vooral trial and error’ (Jim van Os).

‘Vanuit de projectiekamer zag mijn cliënt regelmatig `rukkers’ in zijn bioscoopzaaltje. Ik vroeg empathisch: ‘Als je dat dan ziet wat doe je dan?’O zegt Sytze, dan loop ik er even heen, ga achter hem staan en fluister in zijn oor: `Kan ik helpen?’

‘De Praktijk voor psychologische hulpverlening heeft al eerder gekozen voor `de vlucht naar voren’ omdat wij het belangrijk vinden om te investeren in een nieuwe generatie psychologen en daarmee de continuïteit van de praktijk te kunnen behouden.’

`Zorgverzekeraars lijken zich terdege bewust te zijn van de unieke mogelijkheden om in de eerste fase van het nieuwe informatietijdperk zoveel mogelijk informatiemacht op te bouwen via data grabbing.’ (Ab van Eldijk).

‘Dat de privacy wordt geschonden van patiënten , de regeldruk wordt verhoogd voor professionals en de metingen de accuratesse hebben van een haringtest, wordt blijkbaar door `experts’ op de koop toegenomen.”

‘Begrijpen die bestuurders nou echt niet dat op deze manier een deel van de GGZ-aanbieders gaan selecteren aan de poort: ‘Makkelijke gevallen’ eerst, met als gevolg dat de wachttijd voor ‘moeilijke patiënten’ alleen maar langer wordt?’

‘Zij noemen het innovatie maar eigenlijk gaat het om bevoordeling van grote DBC-slurpende GGZ-ketens en creatieve destructie van kleine praktijken.’

‘Ik zie op website KiezenindeGGZ dat mijn voormalige praktijk twee keer is vermeld waarvan een keer op het oude adres, mijn huidige privéadres ,terwijl ik al anderhalf jaar niet meer actief ben als GGZ-aanbieder.’

‘Heb ik écht iets? Of ben ik een aansteller?’ ‘Hopelijk wordt na het lezen van dit boek duidelijk dat ook de honderdduizenden cliënten die hulp hebben gekregen van vrijgevestigde eerstelijnspsychologen geen aanstellers zijn!’

‘Mijn antwoord is dat ik na het behandelen van 3600 cliënten heb geleerd dat de meeste mensen niet in een vakje te stoppen zijn, en als u mijn boek helemaal heeft uitgelezen, zult u weten dat dit ook geldt voor mij!’

12-07-2018

Hoe het is om een verhaal te schrijven met behulp van een schrijfcoach

Een verhaal is nooit echt af!

Gastblog door Frits Bosch

Praktijk van een bevlogen psycholoog is de titel die schrijfster Stella Braam voor mijn boek had bedacht. Begin jaren tachtig ben ik gestart met een eerstelijnspraktijk en heb daarna in zesendertig jaar rond de vierduizend mensen met psychische problemen begeleid. Nadat ik ben gestopt, tuurde ik in mijn archiefruimte met stapels cliëntendossiers, krantenknipsels, artikelen, interviews, dozen met foto’s, brieven en schoolrapporten. Op dat moment kwamen mijn eerste gedachten dat ik hier een boek over kon schrijven.

In een map vind ik een kranteninterview met als titel ‘Een cowboy in de geestelijke gezondheidszorg. Eerstelijnspsycholoog Frits Bosch stopt met regelwerk’ en in een verslag van mijn lagere school lees ik: ‘Dictees zijn vaak onvoldoende. Het is ons niet duidelijk, of hier sprake is van een lichte mate van woordblindheid’.

Ik vind ook een aantal uitgeschreven behandelingsverslagen, maar Stella is daar niet zo enthousiast over: ‘Het is veel interessanter voor de lezer als je dialogen schrijft.’ Zij raadt mij aan om een schrijfcoach te nemen en via Marjon Sarneel kom ik in contact met Marije Onstenk.

Te ‘vertellerig’, teveel ‘en toens’ lees ik in haar eerste feedback op een paar gestuurde hoofdstukken. Tot mijn schaamte zie ik ook veel taalcorrecties zoals ‘ík word’ in plaats van ‘ik wordt’.

‘Dat is niet zo erg,’ stelt Marije mij gerust. ‘Beschrijf meer je gevoel bij ingrijpende gebeurtenissen en maak de titels van je hoofdstukken meer pakkend. Bij dialogen mag je meer lichaamstaal benoemen en wees consequent in het gebruik van verleden en tegenwoordige tijd,’ spoort Marije mij aan.

De titel van het boek heb ik intussen veranderd in Psychologie dichter bij de mensen. Vervolgens ben ik wekenlang mijn werkkamer niet meer uit te slaan en produceer het ene hoofdstuk na het andere. De teksten gaan over mijn praktijk maar ook over mijn ‘wilde’ studententijd en nog veel meer, best intiem.

‘Wat ontzettend leuk om te zien hoe je vanaf hoofdstuk twee veel vloeiender en verhalender schrijft. Het leest prettig en het is interessant waardoor ik door wil lezen. Goed gedaan! Je zet de personen veel natuurlijker neer doordat je ze in hun omgeving zet, lichaamstaal meeneemt,’ complimenteert Marije mij.

‘De OSMS-schrijfcoach weet nu meer over mij dan mijn meeste vrienden, ik ben haar erg dankbaar!’
Frits Bosch over het schrijven van zijn verhaal onder leiding van Marije Onstenk.

Drie maanden later heb ik ruim tweehonderd bladzijden geschreven met vijfentwintig cliëntcases, autobiografisch materiaal en landelijke GGZ-ontwikkelingen.
Marije weet nu meer over mij dan mijn meeste vrienden: ‘Je hebt mij veel inspiratie gegeven en daar ben ik je erg dankbaar voor,’ mailde ik naar Marije. ‘Met Stella had ik al eerder afgesproken dat ik zou gaan voor een publieksboek en dat zij mij eventueel kan introduceren bij een uitgever’.

Maar al snel sta ik weer met beide benen op de grond. Stella vindt dat ik zeker ben gegroeid in mijn schrijverschap maar heeft veel inhoudelijke op- en aanmerkingen. Zij adviseert mij om een deel van de autobiografische teksten te schrappen. Gelukkig heeft Marije mij hiervoor gewaarschuwd in haar laatste mail: ‘Een verhaal is nooit echt af, er kan altijd meer bij, er kan altijd verder aan geschaafd worden.’ Dat klopt helemaal, dat geldt zelfs voor deze gastblog!

Biografie Frits Bosch:

Gz-Psycholoog Frits Bosch is in 2017 gestopt met zijn eerstelijnspraktijk en is nu actief als beleidsadviseur, supervisor, schrijver en bassist. Hij heeft opleidingservaring als praktijkopleider en werkbegeleider. Daarnaast heeft hij zitting gehad in besturen, commissies en werkgroepen van landelijke en regionale verenigingen van psychologen. Hij heeft vanaf 1980 actief de ontwikkelingen binnen de eerste lijn en generalistische Basis-GGZ gevolgd en is door veel kranten en vakbladen geïnterviewd. Ook heeft hij veel artikelen en blogs geschreven waarin hij zich opwierp als een kritisch volger van industriële ontwikkelingen in GGZ. In 1990 ontving hij de NIP-onderscheiding voor bijzondere verdiensten aan de beroepsuitoefening van de psychologie en in 2006 was hij redactielid van het Handboek Psychologie in de eerste lijn. In 2011 heeft hij meegewerkt aan een protestclip tegen de bezuinigingen van Minister Schippers in de eerstelijns-GGZ.

Momenteel is hij druk bezig met een boek met de werktitel: Psychologie dichter bij de mensen In de praktijk van een bevlogen psycholoog.

06-12-2018 Mijn uitgever heeft vandaag een belangrijk bericht gestuurd. Dinsdag 11 december krijg ik een contract opgestuurd. Als wij het eens worden tekenen wij de overeenkomst op dinsdag 18e december. Daarna wordt het productieproces in gang gezet. Het boek ligt dan begin januari in de winkel.

04-12-2018 Mijn uitgeverij heeft het afgelopen maand druk gehad met de promotie van een ander boek. In de tussentijd  heb ik nog teksten aangepast en toegevoegd. Eind vorige week is mijn laatste manuscript op Word gezet en opgestuurd. Uitgever mailde mij ‘We gaan nu z.s.m. contract voorleggen/ tekenen en vervolgens proces starten.’ Ik ga er vooralsnog van uit dat het begin januari gedrukt is. Spannend!

16-10-2018: Heel blij met de positieve reactie van uitgever op mijn manuscript: ‘Help de psycholoog verzuipt’: ‘Wij hebben het met veel plezier gelezen en zijn enthousiast over de inhoud. De analyse van de sector is scherp en de anekdotes lezen vlot weg.’

07-09-2018

Netwerk GGZopmaat reageert op bericht over steun Kabinet voor resultaatgerichte beloning in GGZ

wijzer in berglandschap met tekst 'results'

Psycholoog Frits Bosch is met collega’s bezig met de opbouw van het netwerk GGZopmaat dat gestaag vordert. Een zevental heeft een reactie geschreven onder het bericht: Kabinet steunt beloning naar resultaat in GGZ dat op de site van Skipr is verschenen. Het kabinet ziet wel wat in het omstreden plan van zorgverzekeraar Menzis om de behandeling van psychische klachten te vergoeden naar resultaat. Het plan sluit aan bij de ambities van het kabinet om ‘meer te richten op de uitkomst van de zorg’,*) aldus verantwoordelijk staatssecretaris van Volksgezondheid Paul Blokhuis.

GGZopmaat denk hier anders over en is tegen resultaatgerichte zorg. Het slagen van een psychiatrische behandeling is moeilijk te meten en men vreest dat zwaardere en minder kansrijke patiënten uiteindelijk het kind van de rekening worden.

GGZopmaat citeert in de reactie op het artikel in Skipr uit het programma van de ChristenUnie, de partij van staatssecretaris Blokhuis, waarin wordt gepleit voor “zorg op een menselijke schaal en met een menselijk gezicht”. “Waar grote zorginstellingen het voor het zeggen hebben, kan de menselijke maat uit het oog verloren worden. De ChristenUnie wil af van bureaucratie en geïnstitutionaliseerde zorg en plaatst daartegenover mensgerichte zorg”.
In het hoofdlijnenakkoord schreef de heer Blokhuis dat “het ideaalbeeld voor de toekomst van de ggz waar partijen aan werken is dat er goed naar mensen wordt geluisterd, deze de hulp krijgen die nodig is. Deze hulp is afgestemd op hun behoefte en het doel is dat deze snel wordt geleverd”.

Volgens GGZopmaat staan de actuele ontwikkelingen haaks op de wensen van Blokhuis: “De zorgrevolutie, geïnitieerd door Menzis, leidt ertoe dat de GGZ verder industrialiseert en een minder menselijk gezicht zal krijgen omdat grote zorginstellingen het meer voor het zeggen krijgen.
De bureaucratie wordt vergroot vanwege alle vragenlijsten die aan patiënten moet worden afgenomen. Het medisch beroepsgeheim wordt aldoor onder druk gezet en de privacy van de patiënten komt hierdoor steeds meer in de knel”.

Help, de psycholoog verzuipt!

In augustus 2018 kondigde Bosch aan dat hij een boek heeft geschreven en het manuscript naar een uitgever gestuurd. Titel: Help, de psycholoog verzuipt! Op zijn website staan gegevens over het boek te lezen, waaronder een synopsis en een verantwoording:
Bosch: “Dit boek is meer dan een persoonlijk verslag van een psycholoog die vecht voor zijn bestaan. Het is ook een inkijk in de hele Geestelijke Gezondheidszorg (GGZ) en illustreert welk verwoestend spoor de ‘marktwerking’ in de GGZ heeft achtergelaten. Ik heb altijd gepleit voor een psycholoog die ‘dichter bij de mensen’ staat en heb dat ook in praktijk gebracht. Nu zie ik dat bijna iedere GGZ-aanbieder ‘dicht bij de patiënt’ op zijn website heeft staan en adviesbureaus dergelijke termen zelfs gebruiken in een commerciële context. Toen de marktwerking werd geïntroduceerd haalde ik in eerste instantie mijn schouders op. De cliënten hebben altijd een voorkeur gehad voor kleinschalige hulpverlening dicht bij hun woonomgeving. Later ontdekte ik dat er sprake was van een gereguleerde marktwerking. Zorgverzekeraars hebben voorkeur voor een meer gestandaardiseerd aanbod en doen er alles aan om via de patiënten data over GGZ-aanbieders te verzamelen met het doel om hun kwaliteit te vergelijken.

Wat is daar mis mee zult u misschien zeggen?

Mijn antwoord is dat ik na het behandelen van 3600 cliënten heb geleerd dat de meeste mensen niet in een vakje te stoppen zijn, en als u mijn boek helemaal heeft uitgelezen, zult u weten dat dit ook geldt voor mij!”

Els Lamers, Frits Bosch, Lisette Hinderink, Cokkie Verschuren Psychologie in de eerste lijn (Harcourt, 2006)

Dit boek is meer dan een persoonlijk verslag van een psycholoog die vecht voor zijn bestaan. Het is ook een inkijk in de hele Geestelijke Gezondheidszorg (GGZ) en illustreert  welk verwoestend spoor de ‘marktwerking’ in de GGZ heeft achtergelaten. Ik heb altijd gepleit voor een psycholoog die ‘dichter bij de mensen’ staat en heb dat ook in praktijk gebracht. Nu zie ik dat bijna iedere GGZ-aanbieder ‘dicht bij de patiënt’ op zijn website heeft staan en adviesbureaus dergelijke termen zelfs gebruiken in een commerciële context. Toen de marktwerking werd geïntroduceerd haalde ik in eerste instantie mijn schouders op. De cliënten hebben altijd een voorkeur gehad voor kleinschalige hulpverlening dicht bij hun woonomgeving. Later ontdekte dat er sprake was van een gereguleerde marktwerking. Zorgverzekeraars hebben voorkeur voor een meer gestandaardiseerd aanbod en doen er alles aan om via de patiënten data over GGZ-aanbieders te verzamelen met het doel om hun kwaliteit te vergelijken.

Wat is daar mis mee zult u misschien zeggen?

Mijn antwoord is dat ik na het behandelen van 3600 cliënten heb geleerd dat de meeste mensen niet in een vakje te stoppen zijn, en als u mijn boek helemaal heeft uitgelezen,  zult u weten dat dit ook geldt voor mij!

Je kunt Frits Bosch ook volgen via LinkedIn en Twitter.

2018-12-11T11:12:21+00:00Boeken|